22 kwietnia 2021, imieniny Leona, Kai, Heliodora

Na temat, natemat.com.pl, Piotr Janczarek, Iwona Janczarek
 
Strona główna
Rozrywka i Refleksja
Diety
Podróże
Zdrowie
Prawo i finanse
Ukraina
Smacznie
GO EAST
Berlin
Księgarnia
  Żylaki. Poważna choroba układu krążenia  Odporność, przeziębienia, infekcje wirusowe  Nowoczesna metoda leczenia zaćmy  Nowoczesna diagnostyka i leczenie osteoporozy  COVID a hotele - grupa robocza  Nowoczesne leczenie ran z wykorzystaniem związków srebra  Dziecko  Zatoki. Nowa metoda leczenia  Ból  Chemikalia w jedzeniu. Czy trzeba się ich obawiać? Biomonitorowanie człowieka  Ciśnienie krwi  Choroba zwyrodnieniowa stawów  Okulista  Dlaczego warto zadbać o dobre bakterie?  Stomatologia  Diabetolog  Przed operacją. Jak się przygotować.  Uzależnienia  Zdrowo i bezpiecznie w podróży  Hemoroidy. Objawy i ich łagodzenie. Leczenie.  Borelioza - co trzeba wiedzieć o tej chorobie?  Badania - kalendarz badań profilaktycznych  Neurolog  COVID. Zwróćmy uwagę jak i czym myjemy i dezynfekujemy dłonie  Psychika  Gastrolog  Infekcje intymne  Dermatolog  Karmienie piersią  Laryngolog  Onkolog  Ginekolog i Seksuolog  Ruch, ćwiczenia, sport  Higieniczne mycie rąk, dezynfekcja rąk – jak to robić i dlaczego to takie ważne?  Bezpieczne leki  Kardiolog
Co wykrywa cytologia? Jak interpretować wyniki?


 TulimowskiDr n. med Jacek Tulimowski, ginekolog

 

Cytologia, czyli inaczej wymaz z szyjki macicy, jest badaniem, z którego powinny skorzystać zarówno nastolatki, kobiety w wieku rozrodczym, a także po menopauzie. Dzięki cytologii udaje się wcześnie rozpoznać patologię szyjki macicy i zapobiec 60–80 proc. przypadków powstania inwazyjnego raka szyjki macicy.

 

Badanie cytologiczne wykrywa go jeszcze w stadium przedinwazyjnym-komórki nowotworowe nie przenikają w głębsze warstwy szyjki macicy. Wtedy to nowotwór jest prawie w pełni wyleczalny. Cytologia pozwala też stwierdzić obecność zakażenia wirusem brodawczaka ludzkiego (HPV). Udowodniono, że niektóre typy tego wisusa (tzw. onkogenne) odpowiadają za 98 proc przypadków rozwoju raka szyjki macicy. Inne, takie jak typ 6 i 11 przyczyniają się do rozwoju kłykcin kończystych (brodawek płciowych).

 

Ale cytologia to nie tylko badanie profilaktyczne.

Jest ona wykorzystywana, aby skontrolować wyniki leczenia nadżerki tarczy szyjki macicy (zarówno terapii prowadzonej za pomocą leków, jak i leczenia zabiegowego). Cytologia pomaga ocenić stan nabłonka pochwy, skutki działania leków hormonalnych, a także określić terminu owulacji i czasu trwania II fazy cyklu – jest to tzw. cytologia hormonalna.

Wymaz z szyjki macicy wykonuje się także u kobiet w ciąży: w I i III trymestrze, tj. w między 1. a 3., potem zaś między 7. a 9. miesiącem ciąży lub podczas pierwszej poporodowej wizyty u ginekologa (ok. 6 tygodni po porodzie).

Pierwszy raz należy wykonać cytologię w wieku 21-25 lat lub wkrótce po rozpoczęciu życia płciowego (najpóźniej 3 lata po rozpoczęciu współżycia).

W Polsce obowiązuje program profilaktyki raka szyjki macicy, który adresowany jest do kobiet w wieku 25-59 lat:

• które nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich trzech lat;

• obciążonych czynnikami ryzyka (zakażonych wirusem HIV, przyjmujących leki immunosupresyjne, czyli obniżające odporność, zakażonych wirusem HPV – typem wysokiego ryzyka), które nie miały wykonanej cytologii w ciągu ostatnich 12 miesięcy.

Tym kobietom raz na 3 lata przysługuje bezpłatna cytologia. Pozostałe powinny wykonywać badanie tak często jak zleci lekarz. Najbezpieczniej zgłaszać się na badanie co rok, ponieważ niewielka część wyników jest fałszywie negatywna (oznacza to, że zmiany nowotworowe są, ale ich nie wykryto), nie zawsze bowiem wymaz zostaje fachowo pobrany albo oceniony w laboratorium.

 

Wymaz musi prawidłowo pobrany.

Lekarz (przeszkolona asystentka lub położna) pobierają go specjalną trójkątną szczoteczką w postaci miotełki. Pozwala ona na pobranie komórek nie tylko z tarczy szyjki macicy, ale również z kanału szyjki – a to właśnie w tym w miejscu w tak zwanej strefie przejściowej/transformacji rozwija się aż 70 proc. nowotworów tego narządu.

Na wynik czeka się 10–20 dni. Dawniej wynik podawany był w pięciostopniowej skali Papanicolau obecnie od 2001 roku obowiązującym systemem opisu jest system Bethesda.

 

Jak czytać wyniki?

Stan zapalny, czyli wg systemu Papanicolau – grupa II. Według systemu Bathesda mogą być one opisane następująco:

• cytologia prawidłowa ze stanem zapalnym – zaznaczone są komórki prawidłowe, leukocyty i komórki świadczące o stanie zapalnym.

• AGUS/ASCUS. W opisie zaznaczone są komórki świadczące o stanie zapalnym.

W zależności od nasilenia lekarz przepisze środki przeciwzapalne, zaleci kontrolę, a cytologię za rok.

Infekcja brodawczakiem

• ASC-US oznacza wynik niejednoznaczny, a LSIL – nieprawidłowy. Zwykle zaznaczone jest, że zauważono również cechy zakażenia wirusem HPV.

W wypadku ASC-US lekarz może skierować pacjentkę na kolposkopię i test DNA-HPV, który potwierdzi lub wykluczy obecność wirusa HPV w nabłonku szyjki macicy. Tylko zakażenie przetrwałe może przyczynić się do rozwoju raka, dlatego wykonuje się test mRNA HPV, który to wyjaśnia.

W wypadku wyniku LSIL lekarz zaleci dwa kolejne badania cytologiczne w odstępie 6 miesięcy lub badanie kolposkopowe z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego i test HR HPV.

Nie ma leku, który pozwoliłby pozbyć się wirusa HPV, można jednak skutecznie leczyć wywołane przez niego zmiany. Jedną z nich jest konizacja szyjki macicy (jeśli doszło do dużych zmian).

 

Komórki nowotworowe

• O ich obecności świadczą wyniki HSIL i ASC-H oraz AGC.

HSIL są to zmiany wysokiego stopnia złośliwości w komórkach nabłonka płaskiego, ASC-H – atypowe komórki nabłonkowe. AGC oznacza nieprawidłowe komórki nabłonka gruczołowego

W tym wypadku lekarz kieruje pacjentkę na badanie kolposkopowe, podczas której zostanie wykonana biopsja, po otrzymaniu wyniku stwierdzającego patologię (dysplazję średniego bądź dużego stopnia) w obrębie szyjki macicy wskazane będzie leczenie zabiegowe, usunięcie fragmentu „chorej szyjki macicy” leep-loop, lub konizacja. Usunięte tkanki bada się pod mikroskopem. Jeśli okaże się, że zmiana jest zmianą nowotworową konieczne w zależności od stopnia zaawansowania choroby będzie leczenie chirurgiczne, chemioterapia lub/i radioterapia.

 

Cytologia jednowarstwowa, czyli tzw. cytologia na podłożu płynnym polega na oprócz oceny cytologicznej daje możliwość analizy molekularnej najgroźniejszych typów wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV). Wychwytuje zmiany, które zwykła cytologia może pominąć.

Wymaz pobiera się tak jak przy klasycznym badaniu, ale pobranych komórek nie nanosi się od razu na szkiełko mikroskopowe. W wypadku cytologii jednowarstwowej szczoteczkę umieszcza się w pojemniku z płynem utrwalającym. Zapobiega to nierównomiernemu rozprowadzeniu materiału na szkiełku i pozwala na wyeliminowanie z niego np. komórek zapalnych, śluzu, krwinek czerwonych, które często przesłaniają obraz komórek nabłonka tarczy i kanału szyjki macicy. W cytologii jednowarstwowej są one lepiej widoczne (tworzą cienką warstwę) i łatwiej je ocenić cytologowi.

Cytologia jednowarstwowa jest droga, kosztuje nawet 400 zł (zależ od liczby badanych typów HPV). Można jednak wykonać badanie bezpłatnie, u lekarzy, którzy mają kontrakt z NFZ i możliwość wysyłania próbek do laboratorium.

 

Wymazu nigdy nie pobiera się w czasie miesiączki. Dlatego na cytologię najlepiej zgłosić się w pierwszej połowie cyklu, czyli 5 dni po zakończeniu krwawienia miesięcznego i na 5 dni przed następnym krwawieniem.

Jeśli kobieta nie miesiączkuje, może wybrać się na cytologie w dowolnym terminie.

Przed badaniem nie należy stosować irygacji, dopochwowych leków i środków antykoncepcyjnych (trzeba odczekać 3 dni).

Dobę przed cytologią nie należy nie należy poddawać się badaniu ginekologicznemu ani wykonywać USG dopochwowego.

Dwie doby przed badaniem nie wolno współżyć.

W wypadku infekcji (świadczą o niej np. upławy, swędzenie, pieczenie) badanie lepiej zrobić po wyleczeniu, bo wymaz może nie nadawać się do oceny.

 

Zobacz też:

Jak leczyć kłykciny kończyste? Zastosowanie preparatów srebra:

http://www.natemat.com.pl/zdrowie/seks/srebro-klykciny-konczzyste.html

 

 

 

O NAS | KONTAKT | REKLAMY | MAPA STRONY | MAPA XML

Netpress, Iwona Janczarek

ul. Cyklamenowa 5, 05-077 Warszawa
Tel: 604 201 109, E-mail: allpress@pro.onet.pl

NBS - najlepsze strony internetowe