19 marca 2019, imieniny Józefa, Bogdana, Laili

Na temat, natemat.com.pl, Piotr Janczarek, Iwona Janczarek
 
Strona główna
Rozrywka i Refleksja
Diety
Podróże
Zdrowie
Dzieci w szkole
Prawo i finanse
Ukraina
Smacznie
Berlin
  Żylaki. Poważna choroba układu krążenia  Odporność, przeziębienia, infekcje wirusowe  Nowoczesna metoda leczenia zaćmy  Nowoczesna diagnostyka i leczenie osteoporozy  Dziecko  Zatoki. Nowa metoda leczenia  Ból  Chemikalia w jedzeniu. Czy trzeba się ich obawiać? Biomonitorowanie człowieka  Bóle kręgosłupa - książka  Ciśnienie krwi  Choroba zwyrodnieniowa stawów  Okulista  Dlaczego warto zadbać o dobre bakterie?  Stomatologia  Diabetolog  Przed operacją. Jak się przygotować.  Uzależnienia  Zdrowo i bezpiecznie w podróży  Hemoroidy. Objawy i ich łagodzenie. Leczenie.  Borelioza - co trzeba wiedzieć o tej chorobie?  Badania - kalendarz badań profilaktycznych  Neurolog  Psychika  Gastrolog  Infekcje intymne  Dermatolog  Karmienie piersią  Laryngolog  Onkolog  Ginekolog i Seksuolog  Ruch, ćwiczenia, sport  Bezpieczne leki  Kardiolog
Badanie markerów nowotworowych

Badanie markerów nowotworowych. O czym mowią markery nowotworowe? Badanie markerów - diagnostyka nowotworów.

 


Markery nowotworowe. Badanie markerów nowotworowych. Badania profilaktyczne w nowotworach.



Rak to nie choroba, to wiele różnych chorób. Znanych jest ponad 100 typów nowotworów.

Każdy rak jest jest nowotworem ale nie każdy nowotwór jest rakiem. Nowotworem określa się taki stan gdzie nieprawidłowe komórki dzielą się (namnażają) w niekontrolowany sposób. Nie różnicują się w komórki typowe dla tkanki narządów. Mają one zdolność naciekania i i tworzenia odległych przerzutów (nowotwory złośliwe) lub rozrastając się i uciskając okoliczne narządy powodują ich uszkodzenie (guzy łagodne).

 

Co może niepokoić?

Złe samopoczucie, utrata masy ciała (niezamierzona), bóle, pobolewania, bolesność, gorączka, stany podgorączkowe, powiększone węzły chłonne, duszność, kaszel, chrypa. Takie objawy, chociaż nie są swoiste, nakazują wzmóc czujność. Decyzję, które przyczyny dolegliwości wykluczyć i jakich narzędzi użyć dla potwierdzenia rozpoznania powinien podjęć lekarz klinicysta. Jednym z narzędzi jest proste badanie krwi, wykrywające poziom markerów nowotworowych.

 

Co to są markery nowotworowe?

Są to substancje chemiczne o zróżnicowanej budowie wytwarzane w tkankach organizmu. U zdrowego człowieka jest ich niewiele, kiedy jednak pojawia się nowotwór, organizm zaczyna wytwarzać markery na większa skalę. Trzeba jednak pamiętać, że wzrost stężenia markerów nie musi świadczyć o chorobie nowotworowej.

 

Badanie markerów to nie wszystko

W wielu popularnych publikacjach możemy spotkać się z opinią, że wystarczy od czasu do czasu zbadać poziom markerów i już można spać spokojnie. Badania są bardzo pomocne, ale rozpoznanie choroby stawie się na podstawie całości obrazu klinicznego, w którego skład wchodzą badanie podmiotowe – wywiad, często z uwypukleniem wywiadu rodzinnego, badanie przedmiotowe – oglądanie, opukiwanie, obmacywanie, osłuchiwanie i badania dodatkowe – radiologiczne – USG, RTG w różnych modyfikacjach oraz właśnie badania laboratoryjne. Podstawą rozpoznania jest jednak ocena patomorfologiczna materiału pobranego z podejrzanej zmiany, również w drodze zabiegu chirurgicznego.

Cały czas medyczna diagnostyka laboratoryjna poszukuje badania, które mogłoby odpowiedzieć na pytanie czy u pacjenta wystąpił rozrost. Taki marker powinien wykazywać swoistość narządową (piersi, jajnik, jelito grube, czy płuca), histologiczną (rak płaskonabłonkowy, rak gruczołowy, mięsak) oraz wysoką czułość (wyraźnie zmieniać swoje stężenie lub aktywność już w początkowej fazie choroby).

Oczywiście powinien również być efektywnym narzędziem czyli łączyć w sobie zdolność do wsparcia lekarza w postawieniu rozpoznania choroby lub jej wykluczenia jak również zapewnić efekt ekonomiczny (koszt w odniesieniu do wartości analizy). Wydaje się, że obecnie idealnego markera nowotworowego po prostu nie ma. Niektóre kliniki przyjmują wykonywanie badań wybranych markerów w konfiguracjach w przypadkach pacjentów, u których objawy kliniczne wskazują na możliwość występowanie nowotworu.

Nie należy jednak wykonywać takich analiz bez kontaktu z lekarzem. Dodatni wynik może powodować inna choroba, niż niż nowotwór. Ponadto nie każdy nowotwór powoduje wzrost stężenia markera. Nasz lekarz będzie wiedział jakie markery wykorzystać, jaka ich konfiguracja jest najbardziej użyteczna (z uwzględnieniem czułości, swoistości i wartości referencyjnych odpowiednich dla naszego wieku, płci, stanu hormonalnego i innych aspektów).

Niewątpliwie największe znaczenie mają markery nowotworowe w przypadkach monitorowania przebiegu choroby, leczenia czy ewentualnie wznowy.

 

O czym mówią markery?

Poniżej przedstawiamy opis kilku wybranych analiz:

CA 15.3 (ANTYGEN NOWOTWOROWY 15.3)

Podwyższone stężenie CA 15.3 stwierdza się zazwyczaj u chorych z nowotworem piersi (ok. 70% chorych z przerzutami, 30-40% chorych bez przerzutów), z innymi gruczolakorakami, szczególnie z odległymi przerzutami. Rekomenduje się ten marker do oceny efektu leczenia przeciwnowotworowego oraz do wykrywania zmian przerzutowych u chorych na raka piersi.

W chorobach nienowotworowych podwyższone stężenie stwierdza się u chorych z łagodnymi chorobami rozrostowymi wątroby, prawdopodobnie z łagodnymi chorobami piersi, marskością wątroby.

CA 125 (ANTYGEN NOWOTWOROWY 125)

Podwyższone stężenie CA 125 stwierdza się zazwyczaj u chorych z nabłonkowym nowotworem jajnika (80 – 85 %), mniej niż połowa w stadium I zaawansowania klinicznego, z gruczolakorakiem w stadiach zaawansowanych.

W chorobach nienowotworowych podwyższone stężenie stwierdza się u chorych z endometriozą, ostrym stanem zapalnym trzustki, marskością wątroby, chorobami zapalnymi narządów miednicy u kobiet, zapaleniem otrzewnej.

CEA (ANTYGEN KARCYNOEMBRIONALNY)

Podwyższone stężenie CEA stwierdza się zazwyczaj u chorych na nowotwory układu pokarmowego (głównie w raku jelita grubego), raku sutka, raku płuca w stadiach zaawansowanych, zwłaszcza z przerzutami odległymi. Nigdy nie jest podwyższony we wczesnych stadiach choroby.

W chorobach nienowotworowych podwyższone stężenie stwierdza się w przebiegu zapalenia wątroby, marskości wątroby, alkoholowej choroby wątroby, żółtaczką mechaniczną, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, chorobą Cohna, zapaleniem trzustki, zapaleniem oskrzeli, rozedmą płuc, chorobą nerek. Poziom może być także podwyższony u zdrowych osób palących

PSA (ANTYGEN STERCZOWY)

Podwyższone stężenie PSA stwierdza się zazwyczaj u chorych z rakiem stercza

W chorobach nienowotworowych nieznacznie podwyższone stężenie stwierdza się u chorych z:

  • łagodnym rozrostem gruczołu krokowego (gruczolakiem stercza)

  • ostrym i przewlekłym zapaleniu gruczołu krokowego

  • zatrzymaniem moczu

PSA może ulegać podwyższeniu wraz z wiekiem, po jeździe na rowerze, cewnikowaniu, badaniu przezodbytniczym, po masażu stercza i ejakulacji. Po resekcji przezcewkowej stercza i po biopsji stercza zaleca się odczekanie co najmniej 6 tygodni przed wykonaniem oznaczenia PSA .

 

Jakie jeszcze badania warto wykonać?

Obok opisanych powyżej markerów użyteczne są w tym zakresie inne analizy laboratoryjne. Badanie morfologii krwi obwodowej, które wykonujemy co roku, może ukierunkować postępowanie lekarskie w przypadku niedokrwistości w stronę podejrzenia nowotworu jelita grubego. Tu jako badanie przesiewowe znaczenie może mieć ocena obecności krwi w kale (krew utajona w kale). „Czujesz się wspaniale, masz dobry apetyt i dopiero 50 lat... W takim razie masz typowe objawy raka jelita grubego.” Zdanie zaczerpnięto z amerykańskiej kampanii, uświadamiającej problem nowotworu jelita. W piśmiennictwie medycznym z 2013 roku pojawiły się opisy metod badania krwi utajonej w kale z wykorzystaniem zasad immunochemii (FIT). Ze względu na zasadę metody testy nie wymagają specjalnego przygotowania pacjenta ani przestrzegania zasad dietetycznych. Wykrywają jedynie obecność ludzkiej krwi. Metoda FIT jest również zautomatyzowana w celu ograniczenia wpływu błędu ludzkiego.

Dzięki zastosowaniu metody wspomnianej powyżej możliwe jest wykonanie prostych badań przesiewowych przez pacjentów samodzielnie. Oczywiście wynik musi być oceniony zawsze przez lekarza jednak możemy pójść na wizytę już przygotowani.

Czytaj więcj o badaniach profilaktycznych (metoda FIT) raka jelita grubego:

http://www.natemat.com.pl/zdrowie/badania/badania-profilaktyczne/rak-jelita-grubego-badania.html

 

Gdy pacjent jest obciążony rodzinnie?

Badania markerów nowotworowych, zarówno specjalistycznych jak i prostych badań przesiewowych nabierają szczególnego znaczenia u pacjentów obciążonych rodzinnie. Chodzi tu o określenie ryzyka wystąpienia nowotworu w przypadkach mutacji (zaburzeń) wybranych genów. Ponieważ mamy już świadomość co zrobić, by ryzyko wystąpienia nowotworu u nosicieli mutacji zmniejszyć, nie dziwi więc fakt zwiększonego zainteresowania pacjentów badaniami mutacji w genie BRCA1. Polskie Towarzystwo Ginekologiczne ustaliło rekomendacje dotyczące wykonywania badań u kobiet – nosicielek mutacji w tym genie. Szczególnego znaczenia nabiera badanie CA 125.

Badania laboratoryjne nie ustrzegą nas przed chorobą. Tu, ważny jest nasz styl życia, dieta i dbałość o środowisko, w którym żyjemy. By jednak współpraca pomiędzy pacjentem a lekarzem układała się jak najkorzystniej ważna jest znajomość obciążeń z uwzględnieniem badań genetycznych określających ryzyko, analiz oceniających ogólny stan zdrowia i, a może przede wszystkim, przełamanie oporów przed wizytą u ginekologa, dentysty czy innych specjalistów.

 

Więcej informacji o badaniach markerów nowotworowych na stronie Synevo:

https://synevo.pl/kategoriabadan/Markery%20nowotworowe-1401/

W portalu Natemat znajdziecie Państwo więcej poradników dotyczących profilaktyki nowotworów, nowych metod leczenia, wsparcia dla chorych, a także poradniki dietetyczne z książką kucharską:

http://www.natemat.com.pl/archiwum/onkolog.html

http://www.natemat.com.pl/diety/dieta-onkolog.html

 

 

O NAS | KONTAKT | REKLAMY | MAPA STRONY | MAPA XML

Netpress, Iwona Janczarek

ul. Cyklamenowa 5, 05-077 Warszawa
Tel: 604 201 109, E-mail: allpress@pro.onet.pl

NBS - najlepsze strony internetowe