Słuch dziecka. Dziecko słyszy już w łonie matki - nie tylko dźwięki z wnętrza jej ciała (np. bicie serca), ale i z otoczenia. Dlatego pediatrzy zalecają, by mówić do jeszcze nienarodzonego maluszka.

Gdy dziecko przychodzi na świat zewsząd otaczają go różne dźwięki, wśród których głos matki jest dla niego najważniejszy, dający poczucie bezpieczeństwa. Około 0,5 procent noworodków rodzi się z wadami słuchu. Głuchota w tym wieku jest spowodowana najczęściej dziedziczną chorobą, infekcją wewnątrzmaciczną lub braniem przez matkę w czasie ciąży pewnych leków, np. niektórych antybiotyków (gentamycyny, Amikacyny czy netromycyny).

Możesz sama przekonać się, czy twoje dziecko słyszy. Sprawdź, co się z nim dzieje, kiedy w pobliżu nagle rozlegnie się głośny dźwięk (np. trzaśnięcie drzwiami, szczęk naczyń przy zmywaniu). Niemowlę wówczas  reaguje nagłym rozpostarciem rąk i zmrużeniem oczu, przestaje ssać, nieruchomieje, budzi się, zwraca głowę w kierunku dźwięku, uspokaja się, słysząc znajomy głos.

Wady słuchu mogą pojawić się w każdym wieku. Rozwijać się stopniowo przez miesiące i lata, albo wystąpić nagle w kilka dni lub nawet godzin. Jeśli niedosłuch pojawia się u dziecka, które wcześniej dobrze słyszało, możemy przypuszczać, że jest to powikłań po  infekcji gardła lub ucha. Zdarza się, że uszkodzenie słuchu jest spowodowane zapaleniem opon mózgowych lub przebyciem świnki. Rzadko spotyka się dzieci całkowicie niesłyszące, zwykle mają resztki słuchu i dlatego tak ważne jest wczesne wykrycie tych zmian i natychmiastowe rozpoczęcie rehabilitacji.

Obserwuj swoje dziecko, aby przekonać się czy:

Około drugiego miesiąca życia  wydaje pierwsze dźwięki przypominające spółgłoski: k, g, h - jest to tzw. gruchanie. Pojawia się niezależnie od tego, czy dziecko słyszy, czy nie.

Około 5.- 6. miesiąca zaczyna gaworzyć, czyli powtarzać sylaby, które wyławia z mowy dorosłych. Interesują je zabawki, które wydają jakiś dźwięk lub grają melodyjkę. Dzieci, które cierpią na upośledzenie słuchu, nie gaworzą lub gaworzenie staje się monotonne, dziecko nie uczy się mówić.

Około 12. miesiąca rozumie i wykonuje proste polecenia, reaguje na swoje imię, zaczyna mówić.

W późniejszym wieku zwróć uwagę czy twoje dziecko odwraca głowę tak, by słuchać tylko jednym uchem, mówi głośno, ogląda telewizję nastawiając znacznie potencjometr głosu. Dziecko z normalnym słuchem słyszy bez trudności słowa i liczby szeptane cicho z odległości około 5 metrów. Dziecko z niewielkim upośledzeniem słuchu nie słyszy z tej odległości, a z dużym upośledzeniem - jest niezdolne do usłyszenia mowy z odległości 15 cm od ucha. Nie przejmuj się jednak, jeśli dziecko gorzej słyszy, kiedy ma chore gardło, zapalenie ucha lub katar. W czasie infekcji osłabienie słuchu jest naturalne.

Jeśli zauważysz niepokojące objawy natychmiast idź z dzieckiem do laryngologa. Zdiagnozowanie choroby i jej szybkie leczenie jest bardzo ważne dla prawidłowego rozwoju dziecka. Wady słuchu mogą utrudnić lub uniemożliwić mu mówienie i uczenie się. Dzieci słabo słyszące są również bardziej narażone na wypadki.

Lekarz przeprowadzi badanie i skieruje cię na specjalistyczne testy.

Test otoemisji akustycznej

W przewodzie słuchowym dziecka umieszcza się małą sondę, która emituje dźwięki i rejestruje odpowiedzi z  ucha. Komórki ślimaka nie tylko odbierają fale dźwiękowe, ale i same je wysyłają, jeżeli więc ucho działa prawidłowo, to wysyła sygnał zwrotny do sondy, a ten z kolei jest rejestrowany przez komputer. Badanie trwa około 10 minut, dziecko musi być w tym czasie spokojne.
Test rejestracji potencjałów wywołanych w mózgu.

Dziecko w czasie badania musi spać  (często konieczne jest podanie leków uspokajających lub krótkotrwałe znieczulenie). Na uszach ma słuchawki, na głowie specjalne elektrody. Bada się reakcję ucha wewnętrznego, nerwu słuchowego i mózgu na dźwięk docierający przez słuchawki. Badanie trwa  od pół godziny do godziny. Przeprowadza się je w ośrodkach specjalistycznych. Prawidłowe wyniki tych testów świadczą o tym, że ze słuchem jest wszystko w porządku. Pozostaje niewielka grupa dzieci z tzw. zaburzeniami centralnymi, których nie można wykryć za pomocą takich testów. W przeciwnym razie specjaliści dobiorą dziecku odpowiedni aparat słuchowy.

Na czym polega leczenie:

- Jeśli jest to niewielka utrata słyszenia, spowodowana obecnością płynu w uchu środkowym, lekarz może jedynie zalecić leki i fizykoterapię i ponowne badanie po kilku tygodniach, aby stwierdzić czy płyn uległ wchłonięciu. Przy długo utrzymujących się wysiękach konieczne jest leczenie operacyjne – wszczepienie drenu do błony bębenkowej.

- Gdy przyczyna głuchoty znajduje się w uchu wewnętrznym trzeba zastosować aparat słuchowy, który może przywrócić zbliżone do normalnego słyszenie Aparaty słuchowe wzmacniają docierające bodźce i pozwalają wykorzystać resztki słuchu. Według badań przeprowadzonych na zlecenie rządu amerykańskiego wśród dzieci i młodzieży do 18 r. życia ok. 2-3% ma trwałe uszkodzenie słuchu wymagające dopasowania aparatów słuchowych. W przeliczeniu na 5 tysięcy jest to 100-150 dzieci w tej grupie wiekowej.

- Operacje stosuje się, jeśli przyczyną głuchoty jest choroba ucha wewnętrznego, wszczepia się wówczas pełniące jego funkcję implanty ślimakowe; Implanty ślimakowe u dzieci stosuje się w tych przypadkach, kiedy resztki słuchowe są na tyle małe, że nie wystarcza stosowanie aparatów słuchowych, a dziecko nauczyło się mówić.

- terapia  prowadzona przez specjalistów takich, jak logopeda, surdopedagog, psycholog. Ma na celu naukę słuchania – różnicowania dźwięków werbalnych i niewerbalnych, rozumienia mowy i mówienia. Naukę języka migowego stosuje się tylko w przypadku tych dzieci, których z jakichkolwiek powodów nie można nauczyć mówić.