20 października 2014, imieniny Ireny, Kleopatry, Witalisa

Na temat, natemat.com.pl, Piotr Janczarek, Iwona Janczarek
 
Strona główna
Rozrywka i Refleksja
Diety
Podróże
Zdrowie
Dzieci w szkole
Prawo i finanse
Smacznie
Berlin
Konkursy
  Żylaki. Poważna choroba układu krążenia  Odporność, przeziębienia, infekcje wirusowe  radio Bajka  Dziecko  Zatoki. Nowa metoda leczenia  Ból  Ciśnienie krwi  Choroba zwyrodnieniowa stawów  Okulista  Stomatologia  Diabetolog  Przed operacją. Jak się przygotować.  Uzależnienia  Zdrowo i bezpiecznie w podróży  Hemoroidy. Objawy i ich łagodzenie. Leczenie.  Badania - kalendarz badań profilaktycznych  Neurolog  Psychika  Gastrolog  Infekcje intymne  Dermatolog  Karmienie piersią  Mistrzostwa w ratowaniu życia  Laryngolog  Onkolog  Ginekolog i Seksuolog  Ruch, ćwiczenia, sport  Kardiolog
750x200
Powiadom znajomego

Wyślij link znajomemu

zamknij

Cukrzyca. Co warto wiedzieć.

fot. Shutterstock 

drukuj artykuł z portalu natemat.com.pl

Cukrzyca. Grupy ryzyka. Kto jest zagrożony chorobą. Czynniki ryzyka. Profilaktyka cukrzycy. Życie z cukrzycą. Powikłania cukrzycy. Kryteria wyrównania.                               

W Polsce już blisko 9 mln ludzi jest zagrożonych cukrzycą.


Cukrzyca, obok nowotworów i chorób kardiolgicznych jest jedną z najgroźniejszych i najczęściej występujących chorób cywilizacyjnych. Na całym świecie choruje na nią 135 mln ludzi, za dziesięć lat liczba ta może przekroczyć 300 mln. W Polsce na cukrzycę choruje około 2 mln ludzi, z czego połowa nie wie, że jest chora.  To jeszcze nie wszystko, dodając osoby, które mają stan przedcukrzycowy, możemy powiedzieć, że problem cukrzycy dotyka bezpośrednio nawet 9 mln Polaków. Jest to więc choroba tak powszechna, że powinniśmy się tą chorobą zainteresować, zwłaszcza gdy znajdujemy się w grupie ryzyka.

Czym jest cukrzyca?

Według definicji Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) cukrzyca jest skomplikowanym zaburzeniem przemiany materii, której podstawowym objawem jest podwyższony poziom glukozy we krwi, zwany hiperglikemią. Cukrzyca jest wynikiem defektu produkcji lub działania insuliny wydzielanej przez komórki beta trzustki.

Podstępna choroba
Cukrzyca typu 2 w początkowej fazie nie daje żadnych objawów, które skłaniałyby pacjenta do wizyty u lekarza. - Choroba rozwija się 8-10 lat bez objawów, nic nie boli, nie dokucza. A po tym czasie, gdy cukrzyca zostanie wykryta, występują już powikłania, często poważne - informuje prof. Waldemar Karnafel, kierownik Katedry i Kliniki Gastroenterologii i Chorób Przemiany Materii, Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.  Wystarczy wspomnieć, że osoby chore na cukrzycę typu 2 żyją przeciętnie 10 lat krócej niż reszta społeczeństwa.
Ze względu na specyfikę choroby - brak objawów i jej groźne konsekwencje, profesor Jacek Sieradzki, kierownik Katedry i Kliniki Chorób Metabolicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, b. przewodniczący Zarządu Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego, kładzie ogromny nacisk na czynne poszukiwanie choroby. Chodzi tu o badania poziomu cukru, koniecznie wykonane metodą laboratoryjną. Jeśli znajdujemy się w grupie ryzyka, powinniśmy takich badań domagać się od lekarza pierwszego kontaktu.

Czynniki ryzyka, czyli kto powinien się badać?

Najbardziej narażone na wystąpienie cukrzycy typu 2 są osoby:

powyżej 45 roku życia;
w sytuacji, kiedy cukrzyca występowała u rodziców lub rodzeństwa;
ze stwierdzonymi w przeszłości zaburzeniami gospodarki węglowodanowej
z nadwagą i otyłością (wskaźnik masy ciała BMI ≥ 25 kg/m2);
z wysokim poziomem cholesterolu i trójglicerydów
mało aktywne fizycznie;
chorujące na nadciśnienie tętnicze lub inne choroby serca
kobiety, które urodziły dziecko o masie ciała wyższej niż 4 kg. lub zaobserwowano u nich podwyższony poziom glukozy we krwi podczas ciąży.

Objawy
Mimo trudności z rozpoznaniem, można jednak wyróżnić objawy, które mogą wskazywać na cukrzycę typu 2. Są to:
Wzmożone pragnienie;
Oddawanie często dużych ilości moczu;
Zmniejszenie masy ciała;
Senność;
Osłabienie;
Zaburzenia widzenia;
Trudno gojące się stany zapalne skóry.

Rozpoznanie cukrzycy
Chorobę rozpoznajemy oznaczając poziom cukru. Wyniki potwierdzające chorobę:
Na czczo wynik równy lub powyżej 126 mg/dl (w dwukrotnym badaniu).
Dwie godziny po posiłku wynik równy lub powyżej 200 mg/dl.
„Przygodny” pomiar glukozy ≥ 200mg/dl oraz objawy wskazujące na cukrzycę.

Przyczyny cukrzycy. Jak zapobiegać chorobie?
- Istnieją dwa podstawowe czynniki powstawania cukrzycy, genetyczne oraz środowiskowe. Przy czym 60% zachorowań spowodowane jest tym drugim czynnikiem, czyli złym żywieniem, stresem oraz zanieczyszczeniem środowiska - informuje prof. Waldemar Karnafel.
Cukrzyca jest więc typową chorobą cywilizacyjną, związaną ze zmianami sposobu życie, przede wszystkim złym odżywianiem się oraz brakiem ruchu, które powodują wzrost wagi ciała.
Na czynniki genetyczne mamy niewielki wpływ, ale możemy znacznie zmniejszyć ryzyko środowiskowe, choć wymaga to niekiedy znacznego wysiłku.

Podstawowe zasady profilaktyki:

Redukcja masy ciała;
Regularny wysiłek fizyczny;
Prawidłowa dieta oraz wdrażanie prawidłowych zasad żywieniowych w życiu codziennym;
Zaprzestanie palenia papierosów;
Regularna kontrola poziomu cukru we krwi, ciśnienia tętniczego oraz masy ciała (samokontrola)
Leczenie nadciśnienia tętniczego;
Leczenie zaburzeń lipidowych;

Jeśli chodzi o ruch fizyczny, zalecany jest codzienny wysiłek, przynajmniej przez pół godziny. Zalecana dieta zaś: - Powinna być zbliżona do śródziemnomorskiej. Polega na spożywaniu dużej ilości owoców, warzyw, ryb. Trzeba natomiast unikać tłuszczów zwierzęcych, dużej ilości mięsa, szczególnie czerwonego. Powinniśmy również pamiętać o zachowaniu równowagi pomiędzy wielkością spożywanych posiłków a wydatkiem energetycznym. Trzeba po prostu jeść zdrowo, umiarkowanie i nie zapominać o wysiłku fizycznym - radzi prof. Jacek Sieradzki.
kliknij: zobacz przepisy na na smaczne potrawy niskokaloryczne

Powikłania

Najgroźniejszymi następstwami cukrzycy są powikłania spowodowane tą chorobą. Często mają bardzo poważne konsekwencje, a niekiedy moga prowadzić do zgonu.

Najczęściej spotykane powikłania:


Retinopatia cukrzycowa (uszkodzenie siatkówki) – uszkodzenie narządu wzroku związane 
ze zmianami w siatkówce, która jest odpowiedzialna za odbieranie bodźców wzrokowych, 
jej uszkodzenie powoduje upośledzenie widzenia.


Nefropatia cukrzycowa - uszkodzenie nerek, odpowiedzialnych za filtrowanie krwi i usuwanie szkodliwych produktów przemiany materii; pierwszym objawem jest obecność białka w moczu.


Neuropatia cukrzycowa - uszkodzenie obwodowego układu nerwowego wywołujące ból o różnym nasileniu i charakterze (zwykle piekący lub rozdzierający), osłabienie siły mięśniowej, kurcze mięśni, miejscową przeczulicę skóry, osłabienie odruchów czy zaburzenia chodu; znacząco pogarsza jakość życia chorych i jest uznanym czynnikiem ryzyka rozwoju zespołu stopy cukrzycowej.


Stopa cukrzycowa – zakażenia i/lub owrzodzenia i/lub destrukcja tkanek głębokich stopy (np.kości) łatwo ulegające zakażeniu, spowodowane uszkodzeniem nerwów obwodowych i naczyń stopy, powodujące duży dyskomfort w codziennym życiu chorego, który nie czuje ucisku, tarcia czy powstających ran.


Choroba niedokrwienna serca w cukrzycy – postępujące zwężenie naczyń wieńcowych, manifestujące się dolegliwościami bólowymi (dławicowymi) i uciskiem w klatce piersiowej po wysiłku, a w stadium zaawansowanym również w spoczynku; o ostrym przebiegu pod postacią zawału mięśnia sercowego; ważne – u 30-40% pacjentów z cukrzycą choroba niedokrwienna przebiega bez odczuwania bólu dławicowego!.


Choroba naczyń mózgowych w cukrzycy
- szybko postępująca miażdżyca naczyń mózgowych prowadząca do zmian zakrzepowo-zatorowych w naczyniach, krótkotrwałych epizodów niedokrwienia mózgu, a w zaawansowanej formie manifestująca się udarem mózgu.

Choroba naczyń obwodowych (kończyny dolne) w cukrzycy – wywołana miażdżycą tętnic; początkowo objawia się bólami nóg w czasie chodzenia, również bólami spoczynkowymi stóp i palców; w przypadku bardziej nasilonych zmian miażdżycowych może doprowadzić do martwicy części stopy (palce, pięta), a w skrajnych przypadkach może prowadzić do amputacji.

Życie z cukrzycą
Skoro cukrzycy nie da się ani wyleczyć, ani też do końca zapobiec, trzeba nauczyć się z nią żyć. Choroba ta narzuca pewne dodatkowe obowiązki na pacjenta, takie jak konieczność regularnego przyjmowania leków, w formie tabletek lub iniekcji oraz kontrolę gospodarki węglowodanowej przez regularne pomiary poziomu cukru we krwi. Pacjent może robić to samodzielnie.
- Konieczność podporządkowania się tak wielu obowiązkom stanowi dla pacjenta pewne ograniczenia. Czy można z tym żyć normalnie? Otóż tak. Dążymy do tego, aby pacjent mógł normalnie funkcjonować w społeczeństwie, rodzinie, rozwijać swoje zainteresowania. Pomagają w tym coraz lepsze, nowocześniejsze narzędzia, zarówno urządzenia do pomiaru cukru, jak też coraz lepsze leki i zróżnicowane rodzaje insuliny. Pacjent chory na cukrzycę nie musi zmieniać stylu życia, tylko po prostu ma więcej obowiązków. To ogromna zmiana w stosunku do rygorów, jakim musieli podporządkowywać się chorzy, jeszcze kilka czy kilkanaście lat temu - podsumowuje prof. Sieradzki.

Najnowsze wytyczne Polskiego Towarzystwa Diebetologicznego (2011 r.)

Spośród licznych rekomendacji, które znalazły się w „Zaleceniach klinicznych dotyczących postępowania u chorych na cukrzycę 2011” na szczególną uwagę zasługują wskazówki dotyczące celów w leczeniu cukrzycy. Mają one za zadanie likwidację objawów i zapewnienie dobrej jakości życia oraz osiągnięcie długości życia zbliżonej do średniej populacji jak również zapobieganie odległym powikłaniom tej choroby. Najnowsze wytyczne zwracają uwagę na  uzyskanie wartości docelowych w zakresie glikemii, ciśnienia tętniczego i lipidogramu.

Kryteria wyrównania, do których należy dążyć:

Kryteria wyrównania gospodarki węglowodanowej:

KRYTERIA OGÓLNE: HbA1c: ≤7 %
KRYTERIA SZCZEGÓŁOWE:
HbA1c ≥6,5 % (w przypadku krótkotrwałej cukrzycy typu 2)
HbA1c > 8,0 % (w przypadku chorych powyżej 70 roku życia, osób z wieloletnią cukrzycą (powyżej 20 lat), u osób, u których współistnieją istotne powikłania o charakterze makroangiopatii (przebyty zawał serca i/lub udar mózgu)

Kryteria wyrównania gospodarki lipidowej:
Stężenie cholesterolu całkowitego: <175 mg/dl (<4,5 mmol/l)
Stężenie cholesterolu frakcji LDL:<100 mg/dl (<2,6 mmol/l)
Stężenie cholesterolu frakcji LDL u chorych na cukrzycę i chorobę niedokrwienną serca: <70 mg/dl (<1,9 mmol/l)
Stężenie cholesterolu frakcji HDL: >40 mg/dl (>1,0 mmol/l) – dla kobiet wyższy o 10 mg/dl (o 0,275 mmol/l
Stężenie cholesterolu „nie HDL”: <130 mg/dl (3,4 mmol/l)
Stężenie triglicerydów: <150 mg/dl (<1,7 mmol/l)

Kryteria wyrównania ciśnienia tętniczego:
Ciśnienie skurczowe < 140 mm Hg
Ciśnienie rozkurczowe < 90 mm Hg

Kryteria te należy zmodyfikować (złagodzić) w przypadku osób w starszym wieku oraz w sytuacji gdy współistnieją schorzenia towarzyszące, jeśli prognoza przeżycia pacjenta nie osiąga 10 lat.

Piotr Janczarek


 

O NAS | KONTAKT | REKLAMY | MAPA STRONY | MAPA XML

Netpress, Iwona Janczarek

ul. Cyklamenowa 5, 05-077 Warszawa
Tel: 604 201 109, E-mail: allpress@pro.onet.pl

NBS - najlepsze strony internetowe