24 maja 2019, imieniny Joanny, Marii, Zuzanny

Na temat, natemat.com.pl, Piotr Janczarek, Iwona Janczarek
 
Strona główna
Rozrywka i Refleksja
Diety
Podróże
Zdrowie
Dzieci w szkole
Prawo i finanse
Ukraina
Smacznie
Berlin
  Żylaki. Poważna choroba układu krążenia  Odporność, przeziębienia, infekcje wirusowe  Nowoczesna metoda leczenia zaćmy  Nowoczesna diagnostyka i leczenie osteoporozy  Dziecko  Zatoki. Nowa metoda leczenia  Ból  Chemikalia w jedzeniu. Czy trzeba się ich obawiać? Biomonitorowanie człowieka  Bóle kręgosłupa - książka  Ciśnienie krwi  Choroba zwyrodnieniowa stawów  Okulista  Dlaczego warto zadbać o dobre bakterie?  Stomatologia  Diabetolog  Przed operacją. Jak się przygotować.  Uzależnienia  Zdrowo i bezpiecznie w podróży  Hemoroidy. Objawy i ich łagodzenie. Leczenie.  Borelioza - co trzeba wiedzieć o tej chorobie?  Badania - kalendarz badań profilaktycznych  Neurolog  Psychika  Gastrolog  Infekcje intymne  Dermatolog  Karmienie piersią  Laryngolog  Onkolog  Ginekolog i Seksuolog  Ruch, ćwiczenia, sport  Bezpieczne leki  Kardiolog
Borelioza - co trzeba wiedzieć o tej chorobie?

 

Borelioza z Lyme jest wielonarządową chorobą wywoływaną przez bakterie – krętki, przenoszone przez kleszcze. Diagnstyka boreliozy jest trudna, ale też kluczowa, ponieważ skuteczność leczenia zależy od wczesnego rozpoznania. Warto więc znać objawy zakażenia.


Borelioza występuje na całym terytorium Polski, ale najczęściej w północno – wschodniej Polsce. Zakażenia są częstsze u pracowników leśnych, grzybiarzy i osób zbierających runo leśne. Zapadalność na boreliozę jest uzależniona od pory roku, nie jest natomiast zależna od wieku ani płci. W Polsce najważniejszym przenosicielem (wektorem) bakterii wywołującej boreliozę jest kleszcz pospolity (Ixodes ricinus).

Warto jednak pamiętać, że nie każde ukłucie kleszcza, który przenosi bakterie wywołujące boreliozę, musi od razu oznaczać zachorowanie na nią. Dzieje się tak ponieważ nie każdy kleszcz (osobnik dorosły, larwa, nimfa) jest zakażony – dotyczy to tylko 6-20% kleszczy. Jednak nie zaleca się badania kleszcza na obecność krętków Borrelia – wynik ujemny nie wyklucza obecności krętków, a wynik dodatni nie dowodzi przeniesienia zakażenia na człowieka. Nie zawsze kleszcz zdąży przekazać infekcję do organizmu żywiciela – przyjmuje się, że usunięcie kleszcza do 24 godz. od ukąszenia zapobiega przeniesieniu zakażenia. Infekcja bezobjawowa może ulec spontanicznej eliminacji dzięki skutecznie działającemu układowi immunologicznemu. Wytworzone przeciwciała mogą utrzymywać się wiele lat, niezależnie od tego, czy wystąpiły objawy choroby i czy jej leczenie było skuteczne.

Sezon „kleszczowy” trwa od marca-kwietnia do października-listopada, w zależności od temperatury. Ukąszenie przez kleszcza jest zazwyczaj odczuwalne, ale nie we wszystkich wypadkach.


dr MotylJak rozpoznaje się boreliozę i jak się ją leczy

lek med. Agnieszka Motyl

specjalistka epidemiologii i medycyny rodzinnej

Kierowniczka ds. Jakości Medycznej Medicover

fot. Tomasz Adamaszek

Boreliozę z Lyme rozpoznaje się na podstawie wywiadu epidemiologicznego, objawów klinicznych i wyników testów laboratoryjnych.

Rutynowa diagnostyka boreliozy, poza przypadkami wystąpienia rumienia wędrującego, polega na dwustopniowym badaniu przeciwciał, które są produkowane w organizmie w odpowiedzi na zakażenie. Dodatni wynik przeciwciał nie świadczy o aktywnym zakażeniu, a jedynie o kontakcie z bakterią. Nie można więc na podstawie samego badania przeciwciał odróżnić aktualnej infekcji od przebytej w przeszłości i należy interpretować go zawsze w połączeniu z objawami klinicznymi.

Diagnostyka boreliozy jest trudna ponieważ: bakterie Borrelia wypracowały unikalne mechanizmy interakcji z gospodarzem, w wyniku których mogą być nierozpoznawalne przez układ immunologiczny żywiciela, żywe bakterie Borrelia mogą przebywać wewnątrz komórek i w miejscach niedostępnych dla komórek układu immunologicznego. Wiele antygenów krętków Borrelia występuje w innych organizmach (wirusach, bakteriach), stąd liczne reakcje krzyżowe i fałszywie dodatnie wyniki badania przeciwciał przy braku zakażenia, po kontakcie z kleszczem zakażonym Borrelią organizm produkuje przeciwciała, które mogą utrzymywać się przez wiele lat, pomimo braku aktywnej choroby. Na podstawie samego badania przeciwciał nie można odróżnić aktywnego zakażenia od zakażenia przebytego w przeszłości, nie można oceniać skuteczności leczenia na podstawie badania przeciwciał, ponieważ przeciwciała w obu klasach mogą utrzymywać się nawet wiele lat po wyleczeniu.

Leczenie

W zależności od postaci klinicznej boreliozy, jej leczenie trwa 14-28 dni i jest prowadzone jednym z następujących antybiotyków: doksycyklina, amoksycylina, cefuroksym, ceftriakson, cefotaksym, penicylina G. Jeśli leczenie zostanie rozpoczęte do 4 tygodni od wystąpienia objawów, jego skuteczność wynosi 90%.

Rumień wędrujący i pozostałe zmiany skórne, porażenia nerwów czaszkowych oraz pierwszy rzut zapalenia stawów mogą być leczone w warunkach ambulatoryjnych lekami doustnymi. Pozostałe postaci neuroboreliozy, zapalenie mięśnia sercowego oraz nawrót zapalenia stawów wymagają leczenia w warunkach szpitalnych antybiotykami dożylnymi.

W uzasadnionych sytuacjach leczenie można powtarzać. W przypadku nieskutecznej dwukrotnej antybiotykoterapii, przeprowadzonej zgodnie z zaleceniami, należy poszukać innej przyczyny dolegliwości, a w leczeniu ograniczyć się do niesteroidowych leków przeciwzapalnych lub innej terapii objawowej.

Objawy boreliozy

Rumień wędrujący: powiększające się zaczerwienienie o średnicy >5 cm, z centralnym przejaśnieniem, pojawiające się najczęściej między 6. a 60. dniem od ukąszenia kleszcza. Zmiana skórna, która wystąpiła wcześniej niż 2 dni po ukłuciu przez kleszcza oraz o średnicy mniejszej od 5 cm nie jest rumieniem wędrującym, a z reguły lokalnym stanem zapalnym wokół miejsca przebywania kleszcza lub miejscową reakcją alergiczną. Jest on najbardziej charakterystycznym objawem boreliozy z Lyme. Jego pojawienie się upoważnia do rozpoznania boreliozy bez wykonywania badań dodatkowych i obliguje do rozpoczęcia leczenia antybiotykiem. U chorych nieleczonych rumień wędrujący znika samoistnie po 3-4 tygodniach.

Objawy stawowe:

- bóle kości, stawów, mięśni, ścięgien mogą wystąpić w ciągu kilku tygodni od zakażenia i nawracać przez miesiące lub lata. Mogą ustąpić samoistnie lub przejść w pełnoobjawowe zapalenie stawów,

- nawracające zapalenie stawów (zwykle asymetryczne), w którym bólom towarzyszą obrzęk i wzmożone ucieplenie, ujawnia się zwykle w ciągu 2 lat po zakażeniu.

- przewlekłe zapalenie stawów (asymetryczne) występuje kilka lat po zakażeniu, najczęściej poprzedzone jest nawracającymi bólami lub zapaleniem stawów.

Objawy neurologiczne – neuroborelioza: najczęściej zajęcie nerwów obwodowych (np. zapalenie splotu barkowego, radikulopatia, polineuropatia), objawy zapalenia nerwów czaszkowych (nerw twarzowy, trójdzielny, oczny), zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu, w stadium późnym obwodowa neuropatia charakteryzująca się zaburzeniami czucia, parastezjami, drętwieniami, bólami korzeniowymi, niedowładami, przewlekła encefalopatia z upośledzeniem pamięci, koncentracji, rozdrażnieniem, sennością i zmianami osobowości, bóle głowy, zawroty głowy, zaburzenia pamięci, zaburzenia intelektualne.

Zapalenie mięśnia sercowego (Lyme carditis): występuje u 8-10% chorych, najczęściej stwierdza się zaburzenia przewodnictwa w postaci bloków przedsionkowo-komorowych o zmiennym stopniu.

W czym pomoże laboratorium?

W procesie badawczym zależy nam więc na dwóch aspektach diagnostycznych: wykryciu niewielkiej ilości przeciwciał, tak by jak najszybciej stwierdzić, że doszło do kontaktu z antygenem i organizm reaguje ich wytworzeniem, a z drugiej strony, by z jak największą pewnością stwierdzić, że są to właśnie te przeciwciała, których szukamy.

Niestety, w niektórych przypadkach nie jest możliwe połączenie w jednym teście obu cech. Wówczas wykorzystuje się czułe metody przesiewowe, a wynik potwierdzany jest metodami o wysokiej swoistości. W wypadku boreliozy wykorzystuje się metodę ELISA w różnych modyfikacjach do badań przesiewowych, zaś do potwierdzenia metodę Western-Blot. Znając również zasady wytwarzania przeciwciał w różnych klasach immunoglobulin, można przybliżyć nawet czas trwania choroby.

Dodatni wynik w teście przesiewowym i metodzie potwierdzenia to dla klinicysty widoczny sygnał do podejmowania decyzji terapeutycznej lub poszukiwania innych przyczyn występowania dolegliwości.

Utrzymywanie się przeciwciał przez długi czas, niezależnie od obecności drobnoustrojów w organizmie, utrudnia obiektywną ocenę skuteczności leczenia. Oczywiście, najważniejsze jest uzyskanie ustąpienia dolegliwości, ale nie zawsze wynika ono z wyeliminowania bakterii. Na tym skupili się diagności wykorzystujący test transformacji limfocytów, będący zobiektywizowaną oceną reakcji limfocytów na antygeny Borrelia. Obniżający się indeks reagujących limfocytów w odniesieniu do analiz kontrolnych mówi o zanikaniu krwinek, które miały kontakt z antygenami drobnoustroju. Uzyskanie wartości prawidłowych sugeruje skuteczne wyleczenie.

Zwracają na to uwagę również twórcy zmodyfikowanego testu wykorzystującego ilościowe oznaczanie przeciwciał anty-VlsE. Przy dodatnim wyniku przed rozpoczęciem antybiotykoterapii badanie jest powtarzane po 6 i 12 miesiącach od zakończenia leczenia. Uzyskanie czterokrotnego obniżenia się miana przeciwciał sugeruje skuteczność zastosowanego leczenia. Przy boreliozie potwierdzenie skuteczności leczenia jest szczególnie istotne. Nawet jeśli dolegliwości zostały wywołane innymi przyczynami, to i tak pacjenci często wiążą je z przebytą boreliozą. Dlatego tak ważne jest, by nie popełnić błędu! Mogło przecież dojść zarówno do wystąpienia przetrwałej choroby, ponownego zakażenia, jak i do schorzeń niemających żadnego związku z boreliozą.


Jak się uchronić przed zakażeniem?

Przede wszystkim unikać możliwości ukąszenia, czyli stosować ubranie ochronne i repelenty. Jeśli wystąpiło ryzyko kontaktu z kleszczem trzeba obserwować skórę. Gdy kleszcz wczepił się w skórę natychmiast go usuwamy za pomocą pensety lub specjalnej pentelki (do kupienia w aptekach). Chwytamy kleszcza i płynnym ruchem wyciągamy do góry. Następnie przez 30 dni obserwujemy czy nie pojawiły się objawy boreliozy, czyli zmiany skóry oraz dolegliwości przypominające grypę.

 

 









 

O NAS | KONTAKT | REKLAMY | MAPA STRONY | MAPA XML

Netpress, Iwona Janczarek

ul. Cyklamenowa 5, 05-077 Warszawa
Tel: 604 201 109, E-mail: allpress@pro.onet.pl

NBS - najlepsze strony internetowe