18 września 2021, imieniny Stefanii, Irmy, Stanisława

Na temat, natemat.com.pl, Piotr Janczarek, Iwona Janczarek
 
Strona główna
Rozrywka i Refleksja
Diety
Podróże
Zdrowie
Prawo i finanse
Ukraina
Smacznie
GO EAST
Berlin
Księgarnia
  Żylaki. Poważna choroba układu krążenia  Odporność, przeziębienia, infekcje wirusowe  Nowoczesna metoda leczenia zaćmy  Nowoczesna diagnostyka i leczenie osteoporozy  COVID a hotele - grupa robocza  Nowoczesne leczenie ran z wykorzystaniem związków srebra  Wszystko dla bezpieczeństwa i komfortu gości  Czy leki mogą zapobiec chorobie żylakowej?  Oparzenie! Co robić?  Dziecko  Zatoki. Nowa metoda leczenia  Ból  Chemikalia w jedzeniu. Czy trzeba się ich obawiać? Biomonitorowanie człowieka  Ciśnienie krwi  Choroba zwyrodnieniowa stawów  Okulista  Dlaczego warto zadbać o dobre bakterie?  Stomatologia  Diabetolog  Przed operacją. Jak się przygotować.  Kompresjoterapia. W ciąży i w podróży  Uzależnienia  Zdrowo i bezpiecznie w podróży  Hemoroidy. Objawy i ich łagodzenie. Leczenie.  Borelioza - co trzeba wiedzieć o tej chorobie?  Badania - kalendarz badań profilaktycznych  Neurolog  COVID. Zwróćmy uwagę jak i czym myjemy i dezynfekujemy dłonie  Psychika  Gastrolog  Infekcje intymne  Dermatolog  Karmienie piersią  Laryngolog  Onkolog  Ginekolog i Seksuolog  Ruch, ćwiczenia, sport  Higieniczne mycie rąk, dezynfekcja rąk – jak to robić i dlaczego to takie ważne?  Bezpieczne leki  Kardiolog
Badania laboratoryjne w diagnostyce boreliozy

 

dr n. med. Iwona Kozak–Michałowska, dyrektor ds. Nauki i Rozwoju, Synevo Sp. z o.o.

Michałowska

Borelioza z Lyme jest wielonarządową chorobą wywoływaną przez bakterie – krętki, przenoszone przez kleszcze. Diagnostyka laboratoryjna boreliozy jest trudna ze względu na specyfikę bakterii, ale istotna dla dalszego postępowania, ponieważ skuteczność leczenia zależy od wczesnego rozpoznania choroby.

W Polsce najważniejszym nosicielem (wektorem) bakterii wywołującej boreliozę jest kleszcz pospolity (Ixodes ricinus). Warto jednak pamiętać, że nie każdy kleszcz jest zakażony, dotyczy to tylko 6-20% kleszczy. Ponadto przyjmuje się, że usunięcie kleszcza do 24 godzin od ukąszenia zapobiega przeniesieniu zakażenia.

Ryzyko zakażenia krętkiem Borrelia występuje na terytorium całej Polski. Zakażenia są częstsze u pracowników leśnych, grzybiarzy i osób zbierających runo leśne. Sezon „kleszczowy” trwa od marca-kwietnia do października-listopada, w zależności od temperatury powietrza. Liczba kleszczy wzrasta z powodu łagodnych zim. Ponadto z powodu dużej mobilności ludzi i zwierząt domowych, a także coraz częściej zwierząt dzikich szukających pożywienia na terenach poza ich naturalnym środowiskiem, dochodzi do przeniesienia kleszczy z terenów lesistych na obszary parków i ogrodów w miastach.

Objawy kliniczne boreliozy

Borelioza ma postać wczesną i późną. Postać wczesna może być ograniczona wyłącznie do skóry jako tzw. rumień wędrujący. Wystąpienie rumienia jest wskazaniem do rozpoczęcia antybiotykoterapii. Jest to jedyna faza zakażenia, gdy rozpoznanie jest postawione na podstawie objawu klinicznego i nie wymaga badań serologicznych.

Rumień pojawia się najczęściej między 3. a 30. dniem od ukłucia kleszcza. Występuje w 70-80% zakażeń krętkami Borrelia i jest uważany za najbardziej charakterystyczny objaw boreliozy. Zmiana zaczyna się od małej, czerwonej plamki przechodząc w owalną 4-15 cm, rozszerzającą się, z bardzo charakterystycznym blednięciem w środku. Ważne jest, żeby odróżnić rumień od innych zmian występujących po ukąszeniu owadów, w tym zaczerwienienia wynikającego z reakcji alergicznej w miejscu ugryzienia. Rumień alergiczny pojawia się dość szybko, po 1 dniu i zwykle szybko zanika.

Kolejne stadium dotyczy objawów uogólnionych zakażenia:

• rumień wędrujący mnogi (wtórny)

• wczesna neuroborelioza

• zapalenie stawów

• zapalenie mięśnia sercowego

• inne zmiany narządowe

 

W fazie późnej choroby (stadium III – przetrwałe zakażenie) obserwuje się m.in.

• zapalenie stawów

• przewlekłe zajęcie obwodowego układu nerwowego

• przewlekłe zanikowe zapalenie skóry

Ponadto pacjenci skarżą się na niecharakterystyczne objawy, jak przewlekłe zmęczenie, nadwrażliwość na alkohol, bóle mięśniowe, wypadanie włosów, zaburzenia widzenia, zaburzenia słuchu i inne

 

Diagnostyka laboratoryjna boreliozy

Jest ważna dla wczesnego rozpoznania i leczenia. Boreliozę z Lyme rozpoznaje się na podstawie wywiadu epidemiologicznego, objawów klinicznych i wyników testów laboratoryjnych.

 

Badania laboratoryjne

Skuteczność leczenia jest uzależniona od wczesnego rozpoznania choroby. Diagnostykę należy rozpocząć od testów serologicznych wykrywających przeciwciała. Badania te polegają na dwustopniowym oznaczaniu przeciwciał, które są produkowane w organizmie w odpowiedzi na zakażenie.

Pierwszym etapem jest test przesiewowy, w którym są oznaczane przeciwciała IgM i IgG. Test przesiewowy jest z założenia testem bardzo czułym. Jeżeli wynik badania jest ujemny, można zakończyć na tym diagnostykę laboratoryjną. W przypadku uzyskania wyniku niejednoznacznie ujemnego kolejnym etapem badania jest test potwierdzenia, czyli Western blot.

Jest on mniej czuły, ale bardziej swoisty.

Nie powinno się stosować żadnego z tych testów jako pojedynczego badania. Jeżeli ograniczymy diagnostykę do samego testu przesiewowego, możemy otrzymać wyniki fałszywie dodatnie z powodu reakcji krzyżowych z białkami innych bakterii czy wirusów, przy braku zakażenia Borrelia. Może to powodować rozpoznanie i leczenie choroby, której w rzeczywistości nie ma. Ograniczając diagnostykę do samego testu potwierdzenia Western blot, możemy uzyskać wyniki fałszywie ujemne i nie rozpoznać choroby w sytuacji, kiedy ona faktycznie występuje. W teście Western blot wykorzystywane są najczęściej antygeny rekombinowane, co zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia reakcji krzyżowych i uzyskania wyników fałszywie dodatnich. Największe znaczenie dla potwierdzenia boreliozy ma wykrycie przeciwciał przeciwko antygenom OspC oraz VlsE.

Na rynku dostępne są także testy do ilościowego oznaczania przeciwciał przeciwko VlsE stosowane w monitorowaniu efektów leczenia.

 

Przeciwciała klasy IgM

Mogą być wykrywane już w 2. tygodniu zakażenia, ale u większości chorych ich obecność ujawnia się po kilku tygodniach. Zazwyczaj przeciwciała IgM utrzymują się około 6 miesięcy, ale mogą też być wykrywane przez kilka lat pomimo skutecznego leczenia (tzw. IgM przetrwałe).

Jeżeli po miesiącu od pojawienia się przeciwciał IgM nie wykrywa się przeciwciał IgG, to wynik badania IgM należy uznać za fałszywy, wynikający z reakcji krzyżowych.

 

Przeciwciała w klasie IgG

Pojawiają się między 4. a 8. tygodniem od zakażenia i mogą zanikać przed upływem 12 miesięcy. Późne stadium boreliozy charakteryzuje zwykle obecność tylko przeciwciał IgG.

Dodatni wynik przeciwciał nie świadczy o aktywnym zakażeniu, a jedynie o kontakcie z bakterią. Nie można więc na podstawie tylko oznaczenia przeciwciał odróżnić świeżej infekcji od przebytej w przeszłości.

 

Dodatni wynik badania serologicznego bez klinicznych objawów typowych dla boreliozy z Lyme nie upoważnia do rozpoznania choroby i jej leczenia!

Uwaga!

Przechorowanie boreliozy nie powoduje wystąpienia odporności i możliwe są reinfekcje.

 

Test LTT

Jest badaniem stanowiącym uzupełnienie diagnostyki w kierunku zakażenia krętkiem Borrelia burgdorferi.

Ma znaczenie, jeżeli w rutynowej diagnostyce laboratoryjnej nie są wykrywane swoiste przeciwciała, pomimo występowania objawów klinicznych i/lub wywiadu sugerującego możliwe zakażenie krętkiem.

Test LTT może także być stosowany w ocenie skuteczności leczenia oraz potwierdzenia reinfekcji lub nawrotu choroby.

 

Badanie kleszcza

Badanie to polega na poszukiwaniu materiału genetycznego krętka w materiale uzyskanym z układu pokarmowego kleszcza. Wynik ujemny badania kleszcza nie wyklucza możliwości zakażenia człowieka, a wynik dodatni nie jest warunkiem zakażenia.

Ograniczenie diagnostyki tylko do badania kleszcza może przynieść fałszywe uspokojenie pacjenta lub bez potrzeby wzbudzić niepokój.

Z drugiej strony brak przeciwciał, zarówno bezpośrednio po ukąszeniu jak i po 8 tygodniach oraz ujemny wynik obecności bakterii w kleszczu z dużym prawdopodobieństwem pozwala na wykluczenie boreliozy.



Profilaktyka

• Unikajmy ryzyka bliskiego kontaktu z kleszczem. Dobrym zabezpieczeniem będzie noszenie odpowiednich ubrań: długich spodni, długich rękawów, nakrycia głowy, a także stosowanie repelentów podczas spacerów, zarówno w lasach, jak i w parkach miejskich.

• Po spacerze warto obejrzeć skórę. Jeśli znajdziemy na niej kleszcza, trzeba szybko go usunąć.

• Osoby, które usunęły kleszcza powinny przez około 30 dni obserwować miejsce ukąszenia w kierunku zmiany przypominającej rumień wędrujący. W takim przypadku lub przy wystąpieniu innych niepokojących objawów ogólnoustrojowych należy niezwłocznie udać się do lekarza.

 



Borelioza w ciąży

Dr n. med. Jacek Tulimowski

Stwierdzono, że zakażenie Borelią kobiety ciężarnej w 0,85% przypadków może mieć wpływ na zaburzenie rozwoju płodu. Dzieje się tak na skutek przenikania zakażenia przez łożysko do płodu. Najbardziej niebezpieczne jest zakażenie w pierwszym trymestrze ciąży. Dlatego wszelkie podejrzenia dotyczące możliwości ukłucia przez kleszcza trzeba niezwłocznie zgłaszać lekarzowi Objawy u kobiet ciężarnych są takie same jak u innych osób. Podstawą leczenia jest również antybiotykoterapia, z tym, że stosuje się łagodniejsze antybiotyki. Zabronione jest stosowanie doksycykliny.



Leczenie boreliozy

W zależności od postaci klinicznej boreliozy, jej leczenie trwa 14-28 dni i jest prowadzone jednym z następujących antybiotyków: doksycyklina, amoksycylina, cefuroksym, ceftriakson, cefotaksym, penicylina G. Jeśli leczenie zostanie rozpoczęte do 4 tygodni od wystąpienia objawów, jego skuteczność wynosi 90%.

Rumień wędrujący i pozostałe zmiany skórne, porażenia nerwów czaszkowych oraz pierwszy rzut zapalenia stawów mogą być leczone w warunkach ambulatoryjnych lekami doustnymi. Pozostałe postaci neuroboreliozy, zapalenie mięśnia sercowego oraz nawrót zapalenia stawów wymagają leczenia w warunkach szpitalnych antybiotykami dożylnymi.



Warto wiedzieć

Jak usunąć kleszcza?

Kleszcza chwytamy np. pęsetą, tuż przy skórze, i zdecydowanym ruchem wyciągamy ku górze. Można też użyć specjalnej kleszczkarty lub pompki, które są do nabycia w aptekach. Potem dezynfekujemy miejsce żerowania.

Czy są szczepienia „przeciw kleszczom”?

Przeciw boreliozie nie można się zaszczepić. Natomiast można i warto zaszczepić się przeciw odkleszczowemu zapaleniu mózgu. Tym bardziej, że w tym wypadku wirus przedostaje się od razu do krwi. Ryzyko zachorowania jest więc duże.

https://www.synevo.pl/

 

 

O NAS | KONTAKT | REKLAMY | MAPA STRONY | MAPA XML

Netpress, Iwona Janczarek

ul. Cyklamenowa 5, 05-077 Warszawa
Tel: 604 201 109, E-mail: allpress@pro.onet.pl

NBS - najlepsze strony internetowe