Zaczynasz działalność gospodarczą, albo masz krótki staż jako przedsiębiorca dla zdecydowanej większości banków, nie jesteś klientem, któremu można udzielić pożyczki. Są jednak banki, które kredytują debiutujących przedsiębiorców. Pożyczki można też poszukać w funduszach pożyczkowych. Gdzie dostaniesz kredyt, na jakich warunkach, czytaj w naszym raporcie.

FUNDUSZE POŻYCZKOWE

Jeśli jesteś świeżo upieczonym biznesmenem lub dopiero myślisz o założeniu działalności gospodarczej, w pierwszej kolejności sprawdź jaką ofertę mają fundusze pożyczkowe w twoim województwie. Najprawdopodobniej właśnie w funduszu będziesz miał największe szanse na pożyczkę. Fundusze pożyczkowe w większości działają od niedawna, zostały powołane przez samorządy, instytucje lokalne bądź regionalne, korzystają z pieniędzy publicznych w tym środków z Unii Europejskiej. Fundusze działają regionalnie i kredytują tylko firmy zarejestrowane w danym województwie. W każdym regionie działają najczęściej jedna lub dwie takie instytucje. Nawet jeśli fundusz jest związany z lokalną organizacją – powiatową, gminną to i tak zwykle kredytuje podmioty z całego województwa.
Oferty funduszy pożyczkowych są dość zróżnicowane. W niektórych, np. na Mazowszu, wniosek o pożyczkę mogą składać osoby, które jeszcze nie zarejestrowały działalności gospodarczej. Firmę zarejestrują, gdy otrzymają decyzję o przyznaniu pożyczki. Są też fundusze, które wymagają od przedsiębiorcy pewnego stażu, np. lubelski – trzech miesięcy działalności.

Ile można dostać?
Firmy, które istnieją na rynku krócej niż 6 miesięcy, a także osoby rozpoczynające działalność mogą liczyć na pożyczkę przeważnie w wysokości od 25 tys. zł do 40 tys. zł w zależności od funduszu. Podmioty działające dłużej niż pół roku mogą ubiegać się o kredyt najczęściej do 120 – 150 tys. zł, niektóre fundusze oferują nawet do 250 tys. zł.  

Kto może dostać?
Oferta funduszy kierowana jest do mikro i małych przedsiębiorstw z terenu województwa, w którym działa ta instytucja. Firma nie może znajdować się w trudnej sytuacji. Rzetelność pożyczkobiorcy jest badana w rejestrze dłużników Banku Informacji Gospodarczej (gromadzone są tam informacje o dłużnikach, którzy nie wywiązali się z płatności i zostali podani do rejestru przez bank, kontrahenta, operatora telekomunikacyjnego i in.).

Na co można otrzymać pożyczkę?
Fundusze oferują najczęściej pożyczki inwestycyjne, przeznaczone na zakup środków trwałych, jak nieruchomości, maszyny, urządzenia, sprzęt komputerowy, środki transportu – jeśli zakup ten jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą, ponadto wartości niematerialne i prawne (np. know-how, licencje). Pieniądze nie mogą być przeznaczone natomiast na płace, podatki, składki ZUS, szkolenia, itp. Większość funduszy dopuszcza również zakup używanych środków trwałych, zwykle umowy kupna-sprzedaży muszą być potwierdzone przez urząd skarbowy. Niektóre z nich udzielają również kredytów obrotowych. Po zakończeniu okresu kredytowania musimy rozliczyć się z wydanych pieniędzy, czyli powinniśmy dostarczyć faktury dokumentujące zakup środków z wykorzystaniem pożyczki, mamy na to czas od 2. do 6. miesięcy w zależności od funduszu.


Czy trzeba mieć własne środki?
Wymagany jest udział własny w przedsięwzięciu – minimum 20%.

Na jak długo mogę pożyczyć?
Najczęściej na 3 lub 5 lat w zależności od funduszu. Dopuszczalna jest karencja w spłacie kapitału do 6 miesięcy, czyli spłacamy w tym czasie jedynie odsetki. Jeśli więc pożyczyliśmy 10 tys. na 36 miesięcy z 6 miesięczną karencją, oznacza to, że przez 6 miesięcy będziemy spłacać odsetki, natomiast spłata kapitału, czyli owych 10 tys. zostanie rozłożona na 30 miesięcy.

Ile to kosztuje?
Na wstępie najczęściej musimy dokonać opłaty za rozpatrzenie wniosku, wynosi ona najczęściej 100 zł i nie jest zwracana, gdy otrzymamy odmowną decyzję. Oprocentowanie jest zróżnicowane w zależności od funduszu, rodzaju pożyczki, wysokości, kondycji finansowej firmy, jej stażu, celu kredytowania. Zwykle wynosi ono od 5,5% do 11%. Oprócz tego zapłacimy jeszcze prowizję, najczęściej od 2% do 5%.

Jakie trzeba mieć zabezpieczenie?
W wypadku mniejszych pożyczek najczęściej praktykowane jest poręczenie osób trzecich. Jeśli chcemy wziąć kredyt w wysokości 20 – 30 tys. zł potrzebni będą 1 lub 2 poręczyciele z dochodami m.in. 1,5 tys. – 2000 zł netto. Jako zabezpieczenie stosowane jest również przewłaszczenie rzeczy ruchomych, hipoteka na nieruchomości.

Jak się przygotować?
Przede wszystkim trzeba zgromadzić potrzebne dokumenty, jest ich nie mało, więc najprawdopodobniej będzie to wymagało trochę czasu. Zwykle wniosek jest rozpatrywany dopiero po dostarczeniu kompletu dokumentów. Ich listę znajdziemy na stronie internetowej funduszu, wraz drukiem wniosku do wypełnienia i formularzem biznesplanu. Potrzebne będą dokumenty rejestrowe firmy (jeśli już działa): wpis do ewidencji, zaświadczenia o nadaniu nr regon i NIP, zaświadczenie z urzędu skarbowego o niezaleganiu z płatnością podatku oraz z ZUS o braku zaległości ze składkami ubezpieczeniowymi. Uwaga na oba dokumenty czeka się tydzień. Ponadto będzie potrzebna zgoda współmałżonka na zaciągnięcie kredytu, oświadczenie poręczyciela i jego małżonka (również na drukach funduszu), informacja o przychodach firmy, np. wydruk z księgi przychodów i rozchodów.
W wypadku pożyczek o niżej wartości na ogół wystarczy wypełnienie oświadczenia finansowego lub uproszczonego biznesplanu, jeśli chodzi o wyższą kwotę konieczny będzie pełny biznesplan. W obu wypadkach opisujemy nasze przedsięwzięcie oraz przewidywane koszty, przychody i dochody z działalności.

Od czego zależy, czy dostanę pożyczkę?
Pożyczki przyznawane są po analizie dokumentów przedsiębiorcy, zwłaszcza biznes planu i sytuacji finansowej firmy. Dokonuje jej komisja pożyczkowa, która zbiera się w określonym terminie, w jej skład wchodzą przedstawiciele samorządów, banków. Teoretycznie decyduje jakość biznesplanu i samego przedsięwzięcia, które powinni oceniać fachowcy.

Jak długo będę czekać?
Fundusze informują, że rozpatrywanie wniosku trwa około 30 dni. Czas ten może być krótszy jeśli od razu dostarczymy wszystkie niezbędne dokumenty.

W sytuacji, gdy banki niechętnie kredytują przedsiębiorców, zwłaszcza małych, fundusze pożyczkowe mają ogromną rolę do spełnienia w rozwoju przedsiębiorczości. Ich największą zaletą jest, ze w ogóle są i mają ofertę dla małego biznesu. Ponadto proponują kredyty tańsze niż bankowe z możliwością karencji spłaty kapitału. Nie są jednak pozbawione wad, takich jak dużo formalności i dokumentów, które trzeba spełnić i przedstawić, długi czas oczekiwania na decyzję.
Lista funduszy: http://89.161.223.231/psfp/funduszewpolsce/funduszewpolsce.php

FUNDUSZE UNIJNE NA START

„Załóż firmę z funduszy unijnych” – to hasło ostatnio bardzo nośne. Początkujący przedsiębiorca może otrzymać na ten cel nawet 40 tys. zł bezzwrotnej dotacji. W praktyce jednak wsparcie otrzymają bardzo nieliczni.
Wsparcie funduszy unijnych obejmuje również finansowanie rozwoju przedsiębiorczości. Dotyczy to działania 6,2 (rozwój przedsiębiorczości) w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki (POKL). Końcowym beneficjentem tego działania jest przedsiębiorca, który może uzyskać wsparcie poprzez bezpłatne szkolenia, konsultacje specjalistów, a także jednorazową finansową dotację w wysokości 40 tys. zł i (lub) comiesięczną pomoc finansową ,najczęściej w wysokości 900 – 1200 zł przez 6 lub 12 miesięcy. Program jest realizowany w poszczególnych województwach i obejmuje beneficjentów z danego terenu.

Jak to wygląda w praktyce?
Przedsiębiorca lub osoba, która dopiero ma zamiar założyć działalność gospodarczą zgłasza się do instytucji realizującej program w swoim województwie. Jeśli zostanie zakwalifikowany, przechodzi cykl szkoleń, pisze biznesplan. Na końcu, ale tylko wybrane osoby (oceniane są biznesplany) otrzymują wsparcie finansowe. Rodzi się więc pytanie, czy, jeśli zależy nam przede wszystkim na wsparciu finansowym, czy jest sens uczestniczyć w takim programie? Weźmy dla przykładu województwo mazowieckie. Władze stolicy wspólnie z Akademią Leona Koźmińskiego realizują program Warszawa Stolicą Aktywnego Biznesu (www.stolicabiznesu.warszawa.pl).

Projekt obejmuje przeszkolenie w ciągu roku (w dwóch turach) 240 osób, z czego tylko 60 otrzyma wsparcie po 40 tys. zł plus dotacje w wysokości 1,1 tys. zł przez rok. Jak na blisko dwumilionowe miasto to niezbyt dużo. Inne instytucje swoje programy adresują głównie do osób bezrobotnych z terenów wiejskich i miejscowości do 25 tys. mieszkańców, osób po 50. roku życia. Na przykład Fundacja Małych i Średnich Przedsiębiorstw przeszkoli 30 osób, z czego 10 dostanie wsparcie, firma MGG Conference przewiduje udzielenie wsparcia 12 przedsiębiorcom, przez 6-12 miesięcy, w wysokości 1,1 tys. zł.  Łącznie na Mazowszu wsparcie dla przedsiębiorców w ramach działania 6.2 POKL oferuje 7 instytucji. Listę firm i opisy projektów znajdziemy na stronie:
http://pokl.mazowia.eu/page/index.php?str=1213

Wydaje się więc, że realne wsparcie, zakończone powstaniem firmy jest niewielkie, zwłaszcza, że na rozwój przedsiębiorczości przeznaczone są znaczące środki z funduszy unijnych. W jednym tylko konkursie z 2009 r. (działanie 6.2), organizowanym przez Mazowiecką Jednostkę Wdrażania Programów Unijnych przeznaczone jest na ten cel 80 mln zł, podobne konkursy organizuje też Mazowiecki Wojewódzki Urząd Pracy. Druga wątpliwość, to kto tak naprawdę jest beneficjentem tych funduszy: przedsiębiorcy, czy firmy organizujące szkolenia? Ale to już jest temat na inny artykuł.

Gdzie szukać informacji?
Warmińsko-mazurskie - www.wmarr.olsztyn.pl
Pomorskie - http://www.wrotapomorza.pl/pl/defs
Zachodniopomorskie - http://www.wup.pl/index.php?id=611#menu_top
Kujawsko-pomorskie - http://www.wup.torun.pl/pokl/2.pdf  http://www.wup.torun.pl/pokl/index.html
Wielkopolskie - http://efs.wup.poznan.pl/strony/456.php
Lubuskie - http://www.wup.zgora.pl/PL/220/Projektodawcy_dzialania_6_2/
Łódzkie - http://pokl.wup.lodz.pl/index.php/dzialanie-62
Świętokrzyskie - http://www.wup.kielce.pl/pokl/index.php?option=com_content&task=view&id=274&Itemid=101
Podlaskie - http://www.up.podlasie.pl/default.aspx?docId=19964
Lubelskie - http://www.wup.lublin.pl/pokl/
Podkarpackie - http://pokl.wup-rzeszow.pl/pl/129/2/dotacja_na_rozpoczecie_dzialalnosci_gospodarczej.html
Małopolskie - http://www.pokl.wup-krakow.pl/index.php/strona-glowna.html?file=tl_files/pokl/dokumenty/realizacja+projektow/6_2_projekty_realizowane_2009.pdf
Śląskie - http://efs.wup-katowice.pl/dotacje_-_dzialanie_6.2_po_kl
Opolskie - http://www.wup.opole.pl/start/
Dolnośląskie - http://www.pokl.dwup.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=696&Itemid=124

Kredyty Bankowe

Prawie każdy bank ma w swojej ofercie kredyty dla przedsiębiorców. Nie dajmy się jednak zwieść ulotkom reklamowym, czy deklaracjom na stronach internetowych banków. Dopiero konkretne rozmowy z doradcami kredytowymi, pracownikami oddziałów banków, zajmującymi się obsługą firm, dają odpowiedź jak naprawdę wygląda oferta kredytowa dla przedsiębiorców.
Teoretycznie najłatwiej uzyskać początkującemu przedsiębiorcy kredyt w rachunku bieżącym, dopuszczalny limit debetowy. Jednak jedynie  Multibank oferuje możliwość ubiegania się o dopuszczalne saldo debetowe już w momencie założenia rachunku. Nie będzie to jednak duża kwota – maksymalnie do 10 tys. zł, po 6 miesiącach stażu biznesowego można się ubiegać o saldo debetowe do wysokości 20 tys. zł. Kredyt udzielany jest bez zabezpieczenia, ale bank bada zdolność kredytową oraz historię kredytową przedsiębiorcy. www.multibank.com.pl/dla_firmy. Inne banki wymagają najczęściej rocznego stażu, rzadziej półrocznego, a niekiedy nawet 24 miesięcy prowadzenia działalności gospodarczej (np. BGŻ). Na początek otrzymamy kredyt do wysokości średnich miesięcznych wpływów na rachunek. Niektóre banki oferują na początek kredyt w rachunku w wysokości zaledwie połowy wpływów na rachunek. Na tym tle wyróżnia się bank PKO BP, tu możemy ubiegać się o limit kredytowy, przedstawiając zaledwie trzymiesięczną historię rachunku firmowego, może być z innego banku. Mamy szansę otrzymać kredyt do wysokości średnich miesięcznych wpływów na rachunek.

Kredyty z EBI i CEB także dla drobnych przedsiębiorców
Debiutujący przedsiębiorcy mają jednak możliwość uzyskania kredytu inwestycyjnego lub obrotowego, dzięki liniom kredytowym z Banku Rozwoju Rady Europy – CEB (Council of EuropeDevelopment Bank) oraz Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). Obie linie przeznaczone  m.in. dla małych przedsiębiorstw obsługuje bank PKO BP. Kredyty z CEB mogą być przeznaczone na zakup maszyn, urządzeń, pojazdów, sprzętu komputerowego, kupno lub remont budynków na potrzeby inwestycji, nabycie wartości niematerialnych i prawnych. Natomiast z linii kredytowej EBI pochodzą kredyty obrotowe – nieodnawialne, przeznaczone na finansowanie działalności firmy.

Limit pożyczki ustalany jest indywidualnie (do 25 mln euro), można ją zaciągnąć na 2 do 3 lat. O kredyt inwestycyjny i obrotowy może starać się nawet początkujący przedsiębiorca, powinien jednak wykazać się zdolnością kredytową, mieć odpowiednie zabezpieczenie spłaty. W wypadku kredytu inwestycyjnego oceniany będzie również biznesplan przedsięwzięcia. Kredyt inwestycyjny udzielany jest na okres 5 lub 10 lat, zależnie od decyzji banku. W tym wypadku konieczny jest udział własny w wysokości 20% wartości przedsięwzięcia. Oba kredyty możemy zaciągnąć nawet jeśli mamy inne zobowiązania, ale spłacamy je terminowo, ponadto do wyliczenia zdolności kredytowej brana jest pod uwagę prognoza zawarta w biznesplanie (kredyt inwestycyjny). Wspomniane kredyty nie stanowią pomocy publicznej, co jest ważne dla korzystających z dotacji lub ubiegających się o nie. Oprocentowanie wynosi ok. 10%, prowizja ok. 1%.

Jak to wygląda w praktyce?
W wypadku kredytu inwestycyjnego w pierwszej kolejności zanosimy do banku biznesplan lub projekt przedsięwzięcia. Jeśli zostanie oceniony pozytywnie, składamy wniosek o kredyt do którego dołączamy m.in. komplet dokumentów założycielskich firmy, opinię o rachunku bankowym (jeśli mamy w innym banku), opinie banków o spłacanych kredytach (jeśli mamy jakieś na firmę), dokumenty finansowe firmy, zaświadczenie o niezaleganiu z podatkami i składkami ZUS. Musimy również zaproponować zabezpieczenie kredytu. Dobrym rozwiązaniem jest skorzystanie z usług regionalnego funduszu poręczeń kredytowych w naszym województwie, musi on jednak współpracować z bankiem.

Zanim bank uruchomi kredyt musimy udokumentować udział własny w przedsięwzięciu. Trzeba dostarczyć bankowi kopie faktu, przelewów bankowych, czy innych dowodów wpłaty. A co, jeśli nie mamy na wkład własny? W takiej sytuacji bank proponuje często zaciągnięcie zwykłej, konsumpcyjnej pożyczki, ale musimy mieć zdolność kredytową. Możemy również postarać się limit kredytowy w rachunku firmowym. Kredyt może być również wypłacany w transzach. Wygląda to tak, ze do banku zanosimy faktury z potwierdzoną zapłatą 20% na rzecz kontrahenta i podatku VAT, a bank pozostałą kwotę przelewa na jego rachunek. Możemy również wnioskować o karencję w spłacie kapitału do 6 miesięcy.

Kredyty z CEB i EBI, przeznaczone dla małych i średnich przedsiębiorstw oferuje ponadto Bank Ochrony Środowiska http://www.bosbank.pl/index.php?page=2593
W pierwszym kwartale 2010 r. tego typu kredyty mają zaoferować: Bank Zachodni WBK, Raiffeisen Bank, Pekao, BRE i BPH. Oferta kredytowa dla mikro i małych przedsiębiorstw z pewnością wzbogaci się, gdy ruszy FM Bank, powstanie on z przekształcenia Funduszu Mikro w bank specjalizujący się w obsłudze małych firm. FM Bank ma zacząć działalność na początku 2010 r. Do tego czasu w Funduszu Mikro możemy się ubiegać o pożyczkę po 6. miesiącach działalności. Jako firma z krótkim stażem, która nie korzystała jeszcze z oferty Funduszu otrzymamy maksymalnie 10 tys. zł na 18 miesięcy.
www.funduszmikro.pl

KTO PORĘCZY KREDYT?

Jednym z największych problemów przedsiębiorców ubiegających się o kredyty i pożyczki jest zapewnienie odpowiedniego zabezpieczenia ich spłaty.  Poręczenia osób trzecich są dość uciążliwą formą i dotyczą raczej niewielkich pożyczek. Zabezpieczenie hipoteczne też może  być uciążliwe, długotrwałe i kosztowne i oczywiście musimy mieć wolną hipotekę. Stąd wzięła się idea funduszy poręczeniowych. Za odpowiednią opłatę biorą one odpowiedzialność za spłatę naszego kredytu.
Poręczeniami kredytów na działalność gospodarczą zajmuje się Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK), jednak jego osiągnięcia w tej dziedzinie są niewielki, poręcza średnio 1,5 kredytu miesięcznie w całym kraju, a przedsiębiorcy z sektora MSP praktycznie nie mają tam czego szukać. Na szczęście są jeszcze regionalne fundusze doręczeniowe, które specjalizują się w poręczeniach kredytów dla małych i średnich firm. Są to zwykle instytucje powołane przez samorządy wojewódzkie, gminne, działające na potrzeby lokalnego rynku.

Co trzeba wiedzieć o funduszach poręczeniowych?

Fundusze działają regionalnie – czyli z ich usług mogą skorzystać tylko firmy prowadzące działalność na terenie województwa na którym znajduje się fundusz.
Poręczają kredyty udzielane tylko przez banki z którymi mają podpisane umowy.
Poręczenie obejmuje zazwyczaj tylko część kredytu np. 70%, co zwykle jest wystarczającym zabezpieczeniem dla banku.
Za udzielenie poręczenia pobierają prowizję, jest ona uzależniona od ryzyka przedsięwzięcia, okresu kredytowania, najczęściej wynosi ono od 1% do 3% wysokości poręczenia. Niektóre fundusze stosują zniżki dla przedsięwzięć w dziedzinie gospodarki elektronicznej, wysokiej technologii, tworzące nowe miejsca pracy, dla firm zakładanych przez kobiety.

Poręczenie może być udzielane najczęściej na okres nie dłuższy niż 5 lat.
Często banki same wysyłają wnioski do funduszy doręczeniowych, które również prowadzą analizę ryzyka i mogą odmówić udzielenia poręczenia. Jeśli jednak bank pozytywnie zaopiniuje nasz wniosek, szanse na poręczenie są duże. Lista funduszy: http://www.ksfp.org.pl/index.php?i=922&d=916

rys. Jerzy Linder