Przyczyną częstych i nawracających zakażeń czy chorób przewlekłych mogą być pierwotne niedobory odporności. Jest to wada wrodzona, uwarunkowana genetycznie.

Częste choroby u dzieci są częścią naturalnego procesu zdobywania odporności. W ten sposób organizm „uczy się”, jak ma się bronić przed wirusami i bakteriami. Układ odpornościowy dziecka zapamiętuje przebyte choroby i w przyszłości wie, jak ma zareagować na dany czynnik chorobotwórczy, np. wirus czy bakterie. Proces ten trwa do ok. 6. roku życia. Zdarza się jednak, że choroby są bardzo częste i charakteryzują się ciężkim, nawracającym i długim przebiegiem. W takich sytuacjach należy skonsultować się z lekarzem pierwszego kontaktu i wykonać podstawowe badania krwi w kierunku pierwotnych niedoborów odporności.

Pierwotne niedobory odporności – wynik błędu genetycznego
Pierwotne niedobory odporności to grupa blisko 200 wrodzonych zaburzeń układu odpornościowego. Większość z nich jest następstwem błędów genetycznych.  Powodują one u dzieci częste i ciężkie infekcje zarówno wirusowe, jak i bakteryjne. W przebiegu tych chorób pacjent nierzadko wymaga specjalistycznego leczenia szpitalnego. Zaburzenia działania układu odpornościowego uniemożliwiają obronę organizmu przed większością bakterii, wirusów i pasożytów. Dziecko choruje znacznie częściej niż jego rówieśnicy
z prawidłowo funkcjonującym układem odporności. Ich późna diagnoza często oznacza bardzo poważne konsekwencje dla pacjenta.

Jak je rozpoznać?
Istnieje jednak grupa objawów klinicznych, które mogą wskazywać na wystąpienie u dziecka pierwotnych niedoborów odporności. Grupa ekspertów w zakresie immunologii klinicznej, członków Europejskiego Towarzystwa Niedoborów Odporności i Amerykańskiej Akademii Pediatrii przy współpracy z międzynarodowymi i polskimi stowarzyszeniami rodziców dzieci z niedoborami odporności, opracowała i rozpowszechnia listę 10-ciu niepokojących objawów pierwotnych niedoborów. Wystarczy jeden z tych objawów, aby natychmiast skierować dziecko na badania w kierunku pierwotnych niedoborów odporności.

10 ostrzegawczych objawów pierwotnych niedoborów odporności u dzieci
* Osiem lub więcej zakażeń w ciągu roku.
* Dwa lub więcej zakażenia zatok o ciężkim przebiegu w ciągu roku.
* Trwająca 2 miesiące lub dłużej antybiotykoterapia bez wyraźnej poprawy.
* Dwa lub więcej zapalenia płuc w ciągu roku.
* Zahamowanie prawidłowego rozwoju dziecka lub przyrostu masy ciała.
* Powtarzające się, głębokie ropnie skórne lub narządowe.
* Przewlekła grzybica jamy ustnej i skóry powyżej 1-go roku życia.
* Konieczność długotrwałego stosowania dożylnych antybiotyków.
* Dwa lub więcej zakażenia: zapalenia mózgu, kości, skóry, posocznica.
* Wywiad rodzinny wskazujący na występowanie w rodzinie pierwotnych niedoborów odporności.

Kampania Społeczna
„Postaw Na Odporność – zacznij od diagnozy” – pod takim hasłem jest prowadzona Ogólnopolska Kampania Edukacyjna na temat niedoborów odporności.
Więcej informacji:
www.jmfpierwotneniedoboryodpornosci.pl
oraz
www.ESID.org
www.immunologia.czd.pl